Last van stress? Massagetherapie kan wellicht helpen door Nancy Gheysens

Zelfs iets simpels als het aanbrengen van crème of een vochtinbrengende lotion kan een diep kalmerend effect hebben. Dat zachte, langzame strelen van de huid is niet alleen prettig, het is ook biologisch.

Onderzoek van Francis McGlone heeft aangetoond dat zachte, langzame aanraking gespecialiseerde zenuwvezels activeert, de zogenaamde C-tactiele afferenten . Deze vezels zijn rechtstreeks verbonden met hersengebieden die betrokken zijn bij emotionele verwerking en stressregulatie. In bevindingen gepubliceerd in Neuron toonde aan dat dit type "affectieve aanraking" een signaal van veiligheid naar de hersenen stuurt.

Wanneer de hersenen een gevoel van veiligheid ervaren, helpt dit de HPA-as (hypothalamus-hypofyse-bijnier-as) te reguleren – ons centrale stressresponssysteem – en kan het cortisolniveau verlagen. Simpel gezegd: een kalmerende aanraking kan het lichaam op hormonaal niveau tot rust brengen.

Aanraking beïnvloedt ook belangrijke neurochemische stoffen:

- Het bevordert de afgifte van serotonine (wat verband houdt met stemmingsstabiliteit)
- Het stimuleert de aanmaak van oxytocine (vaak het 'hechtingshormoon' of 'knuffelhormoon' genoemd).
- Het activeert endogene opioïden, de natuurlijke pijnstillende stoffen van het lichaam.

Gezamenlijk helpen deze reacties het zenuwstelsel om te schakelen van de "vecht-of-vlucht"-modus naar de "rust-en-herstel"-modus.

Waarom menselijk contact belangrijker is dan ooit

Moderne stress wordt vaak in verband gebracht met:

- Sociale isolatie
- Digitale overload
- Verminderde fysieke verbinding of connectie

Veel volwassenen ervaren maar weinig veilige, verzorgende aanraking. Massagetherapie brengt gestructureerd, doelbewust menselijk contact terug op een gereguleerde en ondersteunende manier.

Een recent overzichtsartikel, gepubliceerd in het Indian Journal of Ayurveda & Alternative Medicines, meldt dat massagetherapie stressmarkers aanzienlijk kan verlagen. Studies tonen een verlaging van cortisol en bloeddruk aan, evenals een verbetering van de stemming en ontspanning.

Organisaties zoals de American Massage Therapy Association melden ook bewijs dat massage mogelijk de volgende effecten heeft :

- Verminder angst
- Verbeter je slaap
- Verlicht chronische pijn
- Ondersteunt emotionele regulatie

Massagetherapie is een praktische gezondheidspraktijk waarbij spieren, bindweefsel, pezen en ligamenten worden gemanipuleerd. Technieken zoals wrijven, kneden, drukken, kloppen en strekken kunnen onder andere het volgende omvatten:

- Verbeter de bloedsomloop
- Verminder spierspanning
- Verminder stresshormonen
- Bevorder ontspanning
- Ondersteuning van het herstel na blessures

Soorten massage voor stressverlichting

Verschillende benaderingen passen bij verschillende behoeften:

Zweedse massage – Zachte, vloeiende bewegingen voor algehele ontspanning.
Aromatherapiemassage – Een combinatie van massage met essentiële oliën om de stemming en rust te bevorderen.
Hot Stone Massage – Maakt gebruik van warmte om diepe spierontspanning te bevorderen.
Shiatsu – Een Japanse techniek waarbij ritmische druk wordt uitgeoefend op de energiebanen.
Thaise massage – Een combinatie van ondersteunde rek- en strekoefeningen en massage voor het verlichten van spanning.
Lomi Lomi – Een ritmische Hawaiiaanse techniek die bekend staat om emotionele ontspanning.

Ondanks hun verschillen hebben ze gemeenschappelijke fysiologische effecten:

- Verlaging van cortisol
- Activering van het parasympathische zenuwstelsel
- Het loslaten van spierspanning
- Stimuleert een diepere, rustigere ademhaling

Een complementair hulpmiddel bij moderne stress.

Massagetherapie is geen wondermiddel. Maar het is wel veilig, toegankelijk en kosteneffectief. In een wereld waar stress chronisch is en fysiek contact vaak beperkt is, kan gestructureerde therapeutische aanraking een krachtige aanvullende strategie zijn ter ondersteuning van mentaal en fysiek welzijn.

Soms begint het kalmeren van de geest met het kalmeren van de huid.

Referentie

McGlone, F., Wessberg, J., & Olausson, H. (2014). Discriminative and affective touch: Sensing and feeling. Neuron, 82(4), 737–755.
https://doi.org/10.1016/j.neuron.2014.05.001

Virmani, S. (2025). Massage therapy as an effective intervention for stress reduction: A comprehensive review. Indian Journal of Ayurveda & Alternative Medicines, 2(2), 26–30.
https://jaam.shodhsagar.org/index.php/j/article/view/38